Xuất xứ/dân tộc

Tiếng nói thuộc nhóm ngôn ngữ Môn-Khơ Me (ngữ hệ Nam Á). Dân tộc Ba Na là một trong những cư dân sinh tụ lâu đời ở Trường Sơn - Tây Nguyên đã kiến lập nên nền văn hoá độc đáo ở đây. Họ là tộc người có dân số đông nhất, chiếm vị trí rất quan trọng trong các lĩnh vực văn hoá, xã hội ở các cao nguyên miền Trung nước ta (tỉnh Gia Lai, Kon Tum và miền Tây của Bình Ðịnh, Phú Yên và Khánh Hoà).

Người Ba Na canh tác lúa trên ruộng khô và rẫy (trước đây phát và đốt rừng làm rẫy, chọc lỗ, tra hạt) Công cụ chủ yếu trong canh tác nông nghiệp ở tộc người này là cuốc, rìu, dao, gậy gỗ. Ruộng khô thường ở vùng ven sông suối. Từ đầu thế kỷ XX, việc làm ruộng nước bằng cày đã ngày càng phát triển ở nhiều nơi. Công việc chăn nuôi và các nghề thủ công như: đan, dệt, gốm, rèn chủ yếu để cung cấp cho cuộc sống hàng ngày.

Họ ăn cơm tẻ, thích ăn trầu, hút thuốc lá cuốn và uống rượu cần. Họ sử dụng gùi cõng trên lưng, cho nam, nữ và cho mọi lứa tuổi. Nam giới người Ba Na đóng khố, nữ cuốn váy, nửa thân trên để trần hoặc mặc áo cánh ngắn chui đầu, ngày lạnh họ thường khoác thêm một tấm vải choàng qua đầu. Họ cư trú trên nhà sàn, quy tụ thành làng, giữa làng được xây cất một ngôi nhà công cộng - nhà Rông với hai mái vồng và cao vút. Ðó là nhà khách của làng, nơi diễn ra mọi sinh hoạt chung của cộng đồng làng như giáo dục thanh thiếu niên, tổ chức nghi lễ, hội làng, xử án...  Gùi nhiều kích cỡ to nhỏ và nhiều chủng loại, đan mau và thưa nhưng đều theo một mô típ cổ truyền. Gia đình được tổ chức theo chế độ mẫu hệ nhưng đang ở thời kỳ tan rã nghiêm trọng.

Người Ba Na thờ nhiều thần và có nhiều nghi lễ liên quan đến nông nghiệp: Hồn lúa được coi trọng. Văn chương truyền miệng rất phong phú và đặc sắc với các sử thi thần thoại, tr­ường ca, truyện cổ… có giá trị trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam. Người Ba Na có nền nghệ thuật tạo hình truyền thống ở hoa văn dệt trên vải và trang trí kiến trúc, nhất là các công trình tôn giáo (đàn tế, cột lễ đâm trâu, nhà mồ, tượng mồ...)  Cồng, chiêng và các loại đàn tre (Goong, Klông pút, Tơ rưng...) rất đa dạng.